Tol Oostenrijk omzeilen
Wie met de auto door Oostenrijk rijdt, hoort al snel begrippen als tolvrij, vignetvrij of zonder Pickerl. Vignetvrije trajecten in Oostenrijk bestaan, maar het belangrijkste eerst: vignetvrij betekent niet automatisch tolvrij. Op een traject zonder vignetplicht kan er toch trajecttol of bijzondere tol verschuldigd zijn, bijvoorbeeld bij tunnels zoals de Brenner of op alpenwegen zoals de Großglockner. Bij voertuigen boven 3,5 t ttgm komt daar trajectgebonden tol met de GO-Box bovenop. Pas wanneer er op uw route voor uw voertuigklasse geen van deze tolvormen van toepassing is, rijdt u zonder enige kosten.
In deze gids zetten we de officiële uitzonderingen op de vignetplicht op een rij, tonen we alle vignetvrije trajecten in Oostenrijk, leggen we uit waar er toch tol verschuldigd is, en laten we typische ritten zien waarbij personenauto's tot 3,5 t ttgm geen digitaal vignet nodig hebben. Zo plant u uw route rechtszeker en vermijdt u dure fouten.
Wat betekent vignetvrij en wanneer is de rit echt tolvrij?
In Oostenrijk bestaan er drie soorten tol, die verschillen naargelang voertuigklasse en type traject. Vignet en GO-tol gelden netwerkbreed op snelwegen en autosnelwegen. Trajecttol of bijzondere tol wordt alleen op bepaalde trajecten geheven en komt daar bovenop. Hieronder leggen we de drie tolvormen een voor een uit.
Vignet: voor voertuigen tot 3,5 t ttgm
Voor personenauto's, motorfietsen en campers tot 3,5 t ttgm (door de fabrikant vastgestelde technisch toelaatbare totaalmassa, veld F.1 van het kentekenbewijs deel I) geldt op snelwegen en autosnelwegen in principe de vignetplicht. Het vignet is een forfaitaire tol voor een vaste periode. U betaalt een vast bedrag en mag gedurende die periode gebruikmaken van het tolplichtige snelweg- en autosnelwegnet. Met een geldig vignet bent u verzekerd op normale snelweg- en autosnelwegtrajecten. Op aangewezen trajecttol- of bijzondere-toltrajecten volstaat dit niet. Daar heeft u een apart trajecttol-ticket nodig.
Buiten snelwegen en autosnelwegen heeft u geen vignet nodig. Dit geldt voor federale wegen (B), deelstaatwegen (L), gemeentewegen en wegen in woonkernen. Wie uitsluitend op dit soort wegen rijdt, komt zonder vignet toe.
In de praktijk loopt de route van de meeste reizigers door Oostenrijk echter op zijn minst kort over een snelweg of autosnelweg, bijvoorbeeld bij doorreis, richting het skigebied of richting de Brenner. Dan heeft u een geldig vignet nodig, tenzij uw route uitsluitend gebruikmaakt van de officieel vignetvrije snelwegtrajecten aan de grens.
Bij Europamaut koopt u uw digitale 10-dagen-vignet via de 10-dagen-vignet-flatrate voor Oostenrijk. U sluit een maandelijkse flatrate af en geeft bij de eerste aankoop de startdatum van uw vignet op. Het digitale vignet wordt binnen enkele minuten geactiveerd voor uw kenteken en is tien dagen geldig. De tol voor elk geboekt 10-dagen-vignet is inbegrepen in de flatrate. Heeft u later opnieuw een vignet nodig, dan stelt u in uw flatrate-beheer eenvoudig een nieuwe startdatum in.
Zo bespaart u bij meerdere reizen: Binnen een actieve flatrate-maand kunt u zoveel 10-dagen-vignetten voor uw kenteken boeken als u wilt, bijvoorbeeld driemaal voor drie afzonderlijke Oostenrijk-ritten in dezelfde maand. Voor elk van deze vignetten nemen wij de tolkosten voor onze rekening. De maandelijkse flatrate-bijdrage is daarbij voordeliger dan wanneer u meerdere 10-dagen-vignetten apart tegen de reguliere prijs zou kopen. Zo bent u flexibel verzekerd mocht uw route toch over het snelwegnet lopen of mocht uw reisplanning veranderen.
Trajectgebonden tol (GO-Box): voor voertuigen boven 3,5 t ttgm
Ligt de ttgm van uw voertuig boven 3,5 t, dan vervalt de vignetplicht. In plaats daarvan hebben grotere campers, vrachtwagens en bussen een GO-Box voor de trajectgebonden tol nodig in het GO-tolnetwerk (snelwegen, autosnelwegen en aangewezen toegangswegen). De afrekening gebeurt per kilometer, afhankelijk van het aantal assen en de emissieklasse.
Belangrijk: De vignetvrije grenstrajecten op de Westautobahn (A 1), Inntalautobahn (A 12), Rheintal/Walgau-Autobahn (A 14) en Linzer Autobahn (A 26), die personenauto's zonder vignet kunnen gebruiken, zijn voor voertuigen boven 3,5 t ttgm niet tolvrij. Daar is op het GO-tolnetwerk trajectgebonden tol verschuldigd, ook al zou er geen vignet nodig zijn.
De GO-Box moet ingeschakeld blijven, ook op trajecten waar op dat moment geen tol wordt geheven. Wie het GO-tolnetwerk volledig wil vermijden, is aangewezen op federale wegen buiten het netwerk. Dat is mogelijk, maar vaak aanzienlijk trager en in het gebergte veeleisender. Meer over de GO-tol en de voertuigklassen leest u in onze gids Tol in Oostenrijk en over de voertuigklassen.
Trajecttol/bijzondere tol: op bepaalde trajecten, bovenop de rest
De begrippen bijzondere tol en trajecttol (vroeger ook videotol genoemd) worden vaak als synoniemen gebruikt, maar betekenen hetzelfde. In tegenstelling tot het netwerkbrede vignet en de GO-tol geldt deze tolvorm alleen op bepaalde, vastgelegde trajecten. Het gaat om tunnels, bergpassen, alpenwegen en aangewezen snelwegtrajecten. Daar is een forfaitair bedrag verschuldigd, bovenop het vignet of bovenop de trajectgebonden tol, afhankelijk van de voertuigklasse.
Op sommige snelwegtrajecten (bijv. Brenner, Tauern) vervangt de trajecttol het vignet op dat traject zelf. Dat betekent echter niet dat u geen vignet nodig heeft. Zelfs als het traject zelf onder een bijzondere tol valt en dus niet vignetplichtig is, zijn de toegangswegen naar het traject met bijzondere tol meestal wel vignetplichtig. Voor het tunneltraject heeft u een trajecttol-ticket nodig, maar op de heenweg komt u vaak alleen met een geldig vignet op het tolplichtige netwerk.
Natuurlijk bestaan er ook trajecten met bijzondere tol die losstaan van bepaalde tunnels op aangrenzende snelwegen. Een voorbeeld hiervan zijn Oostenrijkse panoramawegen zoals de Großglockner Hochalpenstraße. Gedetailleerde informatie over de trajecttol/bijzondere tol en de bekendste trajecten met bijzondere tol vindt u daarom in onze gids over trajecttol/bijzondere tol.
Bij voertuigen boven 3,5 t ttgm wordt de trajecttol doorgaans via de GO-Box verrekend, naast de tolkosten die door de trajectgebonden tol ontstaan. Wie richting de Tauern rijdt, betaalt dus kilometertol op de heenweg en trajecttol in de tunnel.
In alle gevallen geldt: vignetvrij betekent niet tolvrij
Wanneer rijdt u echt zonder enige kosten? Voor personenauto's tot 3,5 t ttgm vooral op federale wegen, deelstaatwegen en gemeentewegen die geen traject met bijzondere tol aandoen. Voor voertuigen boven 3,5 t ttgm vooral op wegen buiten het GO-tolnetwerk, niet op de vignetvrije grenssnelwegen.
Wilt u zeker weten tot welke voertuigklasse uw voertuig behoort, dan vindt u de uitgebreide onderverdeling in onze gids over de voertuigklassen.
Zijn federale wegen in Oostenrijk zonder vignet berijdbaar?
De uitspraak "federale wegen zijn vignetvrij" geldt alleen voor voertuigen tot 3,5 t ttgm (personenauto's, motorfietsen, lichte campers). Op het gehele Oostenrijkse federale wegennet (wegen van categorie B) heeft u in deze voertuigklasse geen vignet nodig. Wie bewust snelwegen en autosnelwegen vermijdt, kan met de personenauto van de Duitse grens tot in Karinthië of Tirol rijden zonder een vignet te kopen, mits uw route geen traject met trajecttol of bijzondere tol aandoet.
De prijs daarvoor is meestal tijd: landwegen lopen door woonkernen, over bergen en zijn bij files of wegwerkzaamheden minder voorspelbaar dan snelwegen. In de winter komen daar sneeuw, gladheid en afsluitingen bij. Voor wie de omgeving niet kent, is de veiligheidsbalans op goed uitgebouwde snelwegen doorgaans beter, omdat sneeuwruiming, bebording en praatpalen daar dichter bij elkaar staan.
Vignetvrij betekent niet tolvrij. Rijdt u onderweg over een traject met bijzondere tol, dan is daar trajecttol verschuldigd, ongeacht of er voor de rest van de weg geen vignet nodig was.
Voor voertuigen boven 3,5 t ttgm speelt de vignetvrijstelling op federale wegen sowieso een ondergeschikte rol. Doorslaggevend is of het traject binnen het GO-tolnetwerk ligt of een traject met bijzondere tol aandoet. Met de personenauto tot 3,5 t ttgm zijn federale wegen vaak het eenvoudigste tolvrije alternatief voor het snelwegnet. Met zware voertuigen is een volledig kosteloze doorrit aanzienlijk onwaarschijnlijker.
Heeft u slechts af en toe een kort snelwegtraject nodig buiten de vignetvrije grensstukken, dan loont het vaak om de 10-dagen-vignet-flatrate voor Oostenrijk te nemen in plaats van urenlange omwegen via landwegen.
Welke snelwegtrajecten in Oostenrijk zijn vignetvrij?
Sinds 15 december 2019 gelden op vier vast gedefinieerde trajecten van het snelweg- en autosnelwegnet uitzonderingen op de vignetplicht voor voertuigen tot 3,5 t ttgm (door de fabrikant vastgestelde technisch toelaatbare totaalmassa, veld F.1 van het kentekenbewijs deel I). De wettelijke basis hiervoor is de Bundesstraßen-Mautgesetz.
Belangrijk om te weten: Deze trajecten zijn voor personenauto's en motorfietsen tot 3,5 t ttgm vignetvrij, voor veel reizigers in de praktijk ook tolvrij, omdat op het korte grensstuk geen trajecttol of bijzondere tol verschuldigd is. Voor voertuigen boven 3,5 t ttgm bespaart u hiermee geen tol. Op diezelfde trajecten is in de regel de GO-Box met trajectgebonden tol verschuldigd, bijvoorbeeld op de A 14 door de Pfändertunnel.
A 1 Westautobahn: Walserberg tot Salzburg-Nord (zonder vignet)
Vanaf de grensovergang Walserberg (aansluiting op de Duitse A 8 vanuit de richting München) tot aan de afrit Salzburg-Nord hebben personenauto's en motorfietsen tot 3,5 t ttgm geen vignet nodig. Dit is de klassieke route voor iedereen die naar Salzburg of het Salzkammergut rijdt, zonder meteen het volledige Oostenrijkse snelwegnet te boeken.
Belangrijk: Vanaf Salzburg-Nord geldt opnieuw vignetplicht als u op de A 1 richting Linz, Wenen of zuidoost verder rijdt. Wie alleen Salzburg-stad of omgeving bezoekt en over hetzelfde traject terugrijdt, komt vaak zonder vignet toe. Plan geen verdere rit op snelweg of autosnelweg buiten dit traject zonder een vignet te kopen.
A 12 Inntalautobahn: Kiefersfelden tot Kufstein-Süd (zonder vignet)
Tussen de staatsgrens bij Kiefersfelden (Duitse A 93) en de afrit Kufstein-Süd is de A 12 vignetvrij. Veel Duitse reizigers maken gebruik van dit korte traject om richting Kitzbühel, Wilder Kaiser of Zillertal te rijden, zonder meteen een vignet te kopen.
Vanaf Kufstein-Süd geldt op de A 12 opnieuw vignetplicht voor de verdere rit richting Wörgl of Innsbruck. Wie zonder vignet richting Kitzbühel, Wilder Kaiser of Zillertal wil, rijdt tot Kufstein-Süd en wijkt daar uit naar federale wegen, bijvoorbeeld de B 178. Wie vanuit Duitsland richting Italië rijdt en alleen de Brenner wil gebruiken, volgt niet de A 12 verder richting Innsbruck, maar neemt de zelfstandige A 13 Brennerautobahn. Daar is trajecttol verschuldigd in plaats van een vignet.
A 14 Rheintal/Walgau-Autobahn: Hörbranz tot Hohenems (zonder vignet)
Vanaf de grens bij Hörbranz (aansluiting op de Duitse A 96 / Lindau) tot aan de afrit Hohenems mogen personenauto's en motorfietsen tot 3,5 t ttgm zonder vignet rijden. Het traject omvat ook de Pfändertunnel bij Bregenz. De vignetvrije lengte bedraagt ongeveer 23 kilometer en is voor deze voertuigklasse doorgaans ook tolvrij. Zware voertuigen boven 3,5 t ttgm betalen hier trajectgebonden tol via de GO-Box.
Bijzonder belangrijk: De vignetvrijstelling eindigt uiterlijk bij Hohenems. Wie richting Zwitserland of Zuid-Vorarlberg verder op de A 14 rijdt en daarbij de afrit Altach passeert, heeft een geldig vignet nodig. Tussen Hohenems en Altach vindt een automatische vignetcontrole plaats. Navigatiesystemen leiden verkeer richting Zwitserland soms pas vanaf Altach naar de snelweg. Zonder vignet dreigt de vervangende tol.
Komend vanuit het zuiden geldt de A 14 vanaf Hohenems richting de grens eveneens als vignetvrij. Steden direct aan dit traject zoals Bregenz, Dornbirn of Hohenems bereikt u zonder vignet.
A 26 Linzer Autobahn (tijdelijk zonder vignet)
De A 26 Linzer Autobahn in de omgeving van Linz is nog in aanbouw en is tijdelijk vignetvrij. Dit geldt zolang de snelweg niet is aangesloten op de vignetplichtige A 7 Mühlkreisautobahn. Volgens de planning van ASFINAG is de volledige voltooiing van de A 26 pas rond 2035 gepland. Tot die tijd kunnen personenauto's en motorfietsen tot 3,5 t ttgm de reeds voltooide gedeelten zonder vignet gebruiken. De A 7 zelf valt onder de normale vignetplicht.
Belangrijk voor de toegang: niet elke tunnel met trajecttol is zonder vignet bereikbaar. De toegangswegen lopen vaak over langere trajecten van diezelfde snelweg of autosnelweg, die wel vignetplichtig zijn. Wie bijvoorbeeld de Tauerntunnel op de A 10 zonder vignet wil gebruiken, mag alleen het traject Flachau tot Rennweg berijden. Komt u van het noorden en rijdt u al eerder de A 10 op, dan heeft u een geldig vignet nodig.
Typische ritten zonder vignet: praktijkvoorbeelden
München naar Salzburg zonder vignet (alleen stad/omgeving): Via Walserberg op de A 1 tot Salzburg-Nord, dan afrit nemen. Geen vignet nodig zolang u niet verder op de A 1 richting het oosten rijdt.
Rosenheim / Kufstein zonder vignet (Kiefersfelden): Via Kiefersfelden op de A 12 tot Kufstein-Süd, dan op de B 178 richting Kitzbühel of St. Johann. Geen vignet nodig, mits u niet op de A 12 verder naar Wörgl rijdt.
Lindau naar Bregenz zonder vignet: Via Hörbranz en de Pfändertunnel op de A 14 tot Bregenz of Hohenems. Geen vignet nodig voor personenauto's tot 3,5 t ttgm.
Lindau naar Zwitserland zonder Oostenrijks vignet: Op de A 14 tot Hohenems/Diepoldsau rijden en daar de snelweg verlaten, voordat het tolplichtige deel richting Altach begint. Niet blindelings de navigatie volgen.
Brenner zonder vignet (met trajecttol): A 13 van Innsbruck tot Italië met trajecttol-ticket. Vignetvrij, maar niet tolvrij. Wie vanuit het noorden komt, heeft ofwel een vignet nodig voor de toerit via de A 12/A 13, ofwel een omweg via federale wegen.
Loont het de moeite om de Oostenrijkse tol te omzeilen?
Federale wegen gebruiken in plaats van de snelweg is in principe toegestaan, zolang er geen afzonderlijke verkeersbeperkingen gelden. In Tirol worden alternatieve routes voor het doorgaand verkeer op piekmomenten soms afgesloten of alleen vrijgegeven voor bewoners, om woonkernen te ontlasten. Wie gericht snelwegen vermijdt om op tol te besparen, doet er goed aan actuele verkeersinformatie van de deelstaatinstanties en ASFINAG te raadplegen.
Puur financieel loont het omrijden vaak minder dan het lijkt: meer kilometers, hoger brandstofverbruik en tijdverlies vreten een deel van de besparing op. Daarbij komen veiligheidsrisico's op bochtige bergwegen, vooral bij nattigheid, sneeuw of duisternis.
Wie vignetplichtige wegen gebruikt zonder geldig vignet, loopt het risico op de vervangende tol en verdere sancties. Het digitale vignet moet geldig zijn voordat u het tolplichtige netwerk oprijdt.
Tol en reisplanning: hier moet u op letten
Controleer in het kentekenbewijs de ttgm (veld F.1), niet de tgm (veld F.2, die bijvoorbeeld na een gewichtsreductie lager kan zijn). Sinds december 2023 is de ttgm bepalend. Voertuigen die vóór 1 december 2023 zijn ingeschreven en toen onder 3,5 t tgm lagen, kunnen onder bepaalde voorwaarden nog tot 31 januari 2029 profiteren van overgangsregelingen. In onze gids over de voertuigklassen ziet u of uw voertuig tot of boven 3,5 t ttgm ligt en dus een vignet nodig heeft of trajectgebonden tol moet betalen.
Stel de startdatum van uw vignet zo in dat deze overeenkomt met het moment waarop u de eerste vignetplichtige snelweg of autosnelweg oprijdt. Met onze routeplanner ziet u vóór vertrek welke tolproducten uw geplande route vereist. Belangrijk: het vignet moet actief zijn voordat u het vignetplichtige traject berijdt. Boek daarom nu op tijd uw 10-dagen-vignet-flatrate. Heeft u vragen, dan bereikt u ons altijd per e-mail.
Het Europamaut-team wenst u een fijne reis!
Met dit overzicht herkent u welke trajecten vignetvrij zijn, waar toch trajecttol, bijzondere tol of GO-tol verschuldigd is, en waarom vignetvrij niet hetzelfde betekent als tolvrij. Uitleg over de tol vindt u in onze gids over tol in Oostenrijk, over de ttgm-omschakeling en over de voertuigklassen. Wij wensen u een goede rit door Oostenrijk en een zorgeloze planning van uw route!
