Ervaringsverslag: Met de nachttrein naar Slovenië: Wat moet je weten?
Slovenië is een prachtige vakantiebestemming. Gelegen tussen de bergen en doorkruist door schitterende rivieren, is een vakantie in Slovenië een onvergetelijke ervaring. Voor velen rijst echter de vraag of het zinvol kan zijn om voor een reis van Duitsland naar Slovenië af te zien van de auto of het vliegtuig en in plaats daarvan het klimaatvriendelijke alternatief trein te nemen. Vooral de optie nachttrein belooft ook een tijdsvoordeel, wanneer de mogelijkheid bestaat om het grootste deel van de reis slapend door te brengen en fris op de bestemming aan te komen.
Aan de hand van een ervaringsverslag van een reis van Osnabrück naar Ljubljana/Tolmin willen wij u informatie geven waar u bij de treinreis van Duitsland naar Slovenië (tijdens het hoogseizoen in de zomer) op moet letten. Afhankelijk van de route dient u in elk geval voldoende voorbereidingstijd, ruime overstaptijden en een voorpret op verrassingen in te plannen.
Hoe zoek je treinverbindingen op
Reizigers uit Duitsland waarderen misschien een aspect van de Deutsche Bahn: de verbindingszoeker, waarmee je niet alleen een gewenst eindstation kunt opgeven, maar zelfs afzonderlijke straten, ook van kleinere dorpen: In de regel worden in het verbindingsoverzicht ook bussen en regionale treinen, evenals wandelroutes weergegeven. Deze functie zul je jammer genoeg missen wanneer er grensoverschrijdend wordt gezocht.
Tips voor het opzoeken
Bij de poging om verbindingen via de vertrekplaats en de eindbestemming te verkrijgen, is het absoluut noodzakelijk om als eindbestemming een plaats met een station te selecteren, anders kan er geen verbinding worden weergegeven. Voordat u mogelijke treinroutes plant, is het het beste om meerdere opties voor uw eindstation te onderzoeken en eventueel ook mogelijkheden voor de lokale verdere reis, wat afhankelijk van de eigen taalkennis behoorlijk omslachtig kan blijken.
Voor internationale reizen biedt de Bahn een internationale website aan, waar een reis bij de Bahn geboekt kan worden. Het voordeel: bij het missen van een aansluitende trein bestaat eventueel de mogelijkheid om andere vervoermiddelen of ook hotels te gebruiken. Bij de routekeuze moet er toch op gelet worden om ruime overstaptijden in te plannen: wie wil er immers met de nachttrein reizen om vervolgens door vertraging een hotel te moeten nemen? In ons geval bleek het niet mogelijk om via de internationale website van de Bahn een boeking inclusief Nightjet te doen, waardoor uiteindelijk alle ritten bij de afzonderlijke aanbieders werden geboekt.
Reisoptie met de nachttrein: Nightjet van de ÖBB
Voor de reis naar Slovenië met de nachttrein kwam de Nightjet van de ÖBB in aanmerking, die meerdere nachttreinen exploiteert die onder andere door Duitsland tot in Italië en Kroatië rijden, en dus in aanmerking komen voor een bestemming in Slovenië. Vanwege niet al te uitgebreid onderzoekswerk viel de keuze op de nachttrein van Stuttgart naar Zagreb, preciezer van München naar Ljubljana, aangezien er ook direct een shuttlebusoptie naar de eindbestemming Tolmin beschikbaar was. Een dieper onderzoek zou ook opties hebben opgeleverd voor een nachttrein naar Oostenrijk (bijv. Amsterdam - Innsbruck) met een dagreis door Oostenrijk en Slovenië. In dat geval hadden we meer gezien van de prachtige landschappen van Oostenrijk en Slovenië, maar hadden we ons ook veel diepgaander moeten verdiepen in de Oostenrijkse en Sloveense trein- en busnetwerken. Voor de optimale route kan het echter zinvol zijn om meer tijd in het onderzoek naar mogelijke (alternatieve) verbindingen te steken.
Daarnaast moesten uiteraard ook nog de trein van Duitsland naar München en de shuttlebus van Tolmin naar Slovenië worden geboekt.
De boeking
Reserveringsopties in de nachttrein
Bij de keuze van de nachttrein moest de volgende beslissing genomen worden: zitplaats, ligplaats of slaapwagon.
De slaapwagon biedt met maximaal 3 slaapplaatsen, eigen wastafel (of zelfs eigen badkamer, indien geboekt) en uitgebreid ontbijt het maximale comfort tegen de duurste prijs (in ons geval per rit en persoon meer dan 200 € voor de reis van München naar Ljubljana).
De ligwagon biedt 4-6 plaatsen in een klein compartiment. Op het moment van boeken waren er alleen nog ligwagonplaatsen in wagons met 4 plaatsen beschikbaar, tegen een prijs van 100 € per persoon en traject. Bij de ligwagon ging het om een wagon met 6 plaatsen, waarvan de bovenste plaatsen vrij bleven en zo ruimte lieten voor bagage. Wie grotere rugzakken of koffers meeneemt, moet er rekening mee houden dat er bij 6 volgeboekte plaatsen nauwelijks ruimte overblijft voor de eigen bagage.
De verreweg goedkoopste categorie was de zitplaats, die al voor minder dan 35 € per persoon en traject verkrijgbaar was, maar nauwelijks comfort biedt. Wie maximaal wil besparen en daarbij een aanzienlijk verlies aan comfort accepteert, kan ook voor de zitwagon kiezen.
Bouwwerkzaamheden als kleine tegenslag
Bij de boeking was er echter de eerste tegenvaller: Voor de terugreis werd aangegeven dat de nachttreinen vanwege bouwwerkzaamheden bij de grens via Spielfeld omgeleid zouden worden (aan de andere kant van Oostenrijk), en dat de te verwachten vertraging natuurlijk invloed zou hebben op de keuze van de aansluitende trein. Helaas was er op de website geen enkele informatie beschikbaar over een mogelijke vertraging. Een vriendelijke medewerkster van de ÖBB gaf telefonisch ervaringswaarden van 60-90 minuten aan, in zeldzame gevallen ook meer dan 120 minuten, maar niet meer dan 180 minuten.
Verliep de boeking probleemloos?
Na rijp beraad over zinvolle buffertijden (vanwege de mogelijkheid om een festival te bezoeken, werd bij de heenreis een zeer grote buffer van 5 uur ingecalculeerd), werd voor de terugreis vanwege de te verwachten vertraging 4 uur ingepland. De boeking van Osnabrück naar München via Hannover bleek probleemloos en werd ook direct in de Bahn-app weergegeven. De kosten voor een Sparpreis-ticket (treingebonden, annulering uitgesloten) inclusief zitplaatsreservering kwamen uit op 60 € per persoon en traject.
Met de boeking van de shuttlebus van Ljubljana naar Tolmin voor 27 € per persoon en traject was de reis dan een krap half jaar voor vertrek volledig geboekt en met minder dan 200 € per traject en persoon ook goedkoper dan een vlucht (vanwege het ontbreken van een directe vlucht minstens 300 €) en volgens een brandstofcalculator tot 2 personen ook goedkoper dan een autorit, zeker wanneer vignetten worden meegerekend. Qua prijs kan de trein dus daadwerkelijk concurreren met de auto onder bepaalde voorwaarden (vroegtijdige boeking, geen mogelijkheid tot annulering), en wie een verlies aan comfort accepteert, kan ook aanzienlijk minder uitgeven.
Verrassingen
De reis was geboekt, de overstaptijden ruim gepland – zelfs bij grotere vertragingen zou er geen stress moeten ontstaan. Wat zou er dan nog kunnen gebeuren, behalve een volledige uitval van de nachttrein?
Onverwachte problemen
De trein viel weliswaar niet volledig uit, maar drie maanden voor vertrek ontvingen we een e-mail met de informatie dat de geboekte ligwagon vanwege onderhoudswerkzaamheden door een zitwagon zou worden vervangen. Aangeboden werden een gratis annulering of een vergoeding van 50% na vertrek. Aangezien de prijs voor de zitwagon zelfs rekening houdend met de vergoeding nog steeds voordeliger was dan de oorspronkelijke ligwagonprijs, kozen we (niet in de laatste plaats uit gemak) voor de reis en het later aanvragen van de vergoeding.
Is de ÖBB betrouwbaarder dan de DB?
Op dit punt bleek dat ook de ÖBB niet noodzakelijkerwijs beter georganiseerd was dan haar vaak bekritiseerde tegenhanger, de Deutsche Bahn. Voor de terugreis moest al rekening gehouden worden met vertragingen, en ook hier zou de ligwagon door een zitwagon worden vervangen. Afgezien van een e-mail over de omleiding via Spielfeld bleef de communicatie over het geheel genomen eerder schaars.
Ervaring met de Deutsche Bahn
Ook de Deutsche Bahn blonk niet doorlopend uit door organisatie. De reis was gepland voor begin augustus (dus tijdens het hoogseizoen), inclusief overstap in Hannover. Tot onze verrassing was de IC bijna op tijd, zodat de aansluiting haalbaar leek. Echter vertraagden eerdere uitvallen en vertragingen het instappen aanzienlijk, zodat we onze gereserveerde plaatsen pas na ongeveer 20 minuten konden innemen. Bovendien gaf de Bahn-app aan dat de geboekte trein vanaf Hannover zou uitvallen, terwijl tegelijkertijd dezelfde ICE als alternatief werd weergegeven.
In Hannover was de informatie tegenstrijdig. Op het informatiebord werd afgeraden om in te stappen, hoewel het bij de geboekte trein om twee gekoppelde ICE's ging. Volgens een externe informatiebron golden onze reserveringen voor het daadwerkelijk rijdende treindeel. Bij de informatiebalie werd uiteindelijk bevestigd dat we ondanks tegenstrijdige aankondigingen zouden moeten instappen (mits er zitplaatsen gereserveerd waren). Het perron was door eerdere uitvallen dienovereenkomstig overvol.
Na een behoorlijk avontuurlijk instappen konden we onze gereserveerde plaatsen gelukkig snel innemen. Eenmaal gezeten is het reizen in de ICE daadwerkelijk aangenaam. Zelfs de airconditioning functioneerde betrouwbaar. Ondanks een vertraging van iets meer dan een uur in München was onze tijdsbuffer voldoende om de bagage in een kluisje bij het Ostbahnhof onder te brengen en het festival bijna twee uur te bezoeken. Ook hier hadden we geluk: terwijl er bij het hoofdstation nauwelijks nog grotere kluisjes beschikbaar waren, vonden we bij het Ostbahnhof nog vrije plaatsen.
Dankzij de hoge frequentie van de S-Bahn lagen we nog steeds goed op schema. Het vinden van het juiste perron voor de nachttrein bleek echter opnieuw ingewikkeld. Op het informatiebord stond de geboekte nachttrein naar Zagreb via Ljubljana niet vermeld – in plaats daarvan verscheen een treinnummer met bestemming Venetië. Een medewerker van de spoorwegen verduidelijkte uiteindelijk: de treindelen naar Venetië zouden in Oostenrijk gekoppeld worden, terwijl de aanwezige wagons richting Kroatië verder zouden rijden. De trein zou dus 's nachts gesplitst worden.
Ervaring met de nachttrein (ÖBB)
Toen de nachttrein binnenreed, volgde een positieve verrassing: de geboekte wagon was daadwerkelijk een ligwagon. Hoewel de ruimte beperkt is, ontstond er door twee vrije bovenste ligplaatsen wat extra opbergruimte voor de bagage. Rustige slaap moet men echter niet verwachten. Vooral in stations kan het geluidsniveau storend zijn, en zonder airconditioning werd het snel warm in het compartiment. Toch was de rit aanzienlijk comfortabeler dan een zitplaats. De volgende ochtend bereikten we Ljubljana relatief op tijd en enigszins uitgerust.
Twee uur later bracht de shuttlebus richting Tolmin ons over landschappelijk indrukwekkende, maar deels bochtige berg- en landwegen. Wie met de auto door Slovenië reist, moet daarom een digitaal vignet overwegen. Na bijna precies 24 uur totale reistijd kwamen we (dankzij de ruime buffertijden) ontspannen aan in Tolmin.
Terugreis
Op de terugreis bleven de verrassingen beperkt. De shuttlebus bracht ons vanaf 11 uur terug naar Ljubljana, waar een dagtripje gepland stond. Bij onze aankomst waren echter alle kluisjes bezet, en particuliere aanbieders hadden ongebruikelijke openingstijden. Na een bezoek aan een café bij het station kwamen gelukkig weer kluisjes vrij, zodat er niets in de weg stond van het stadsbezoek bij zomerse 30 graden.
De nachttrein zou rond 22:15 uur vertrekken. Deze keer werd het juiste treinnummer weergegeven, en het instappen in de opnieuw geboekte ligwagon verliep met slechts een korte vertraging soepel. Volgens de conducteur zou de omleiding via Spielfeld pas vanaf het volgende weekend beginnen, zodat er ondanks het latere vertrek geen grotere vertraging te verwachten was.
In München kwamen we uiteindelijk aan met ongeveer 40 minuten vertraging en hadden we voldoende tijd voor een ontbijt, voordat het met de ICE verder ging naar Hannover. De bezetting was op de terugreis aanzienlijk lager, zodat we probleemloos onze gereserveerde plaatsen konden innemen en bijna op tijd op de respectievelijke eindstations aankwamen.
Al met al verliep de reis van Duitsland naar Slovenië ondanks enkele onzekerheden vergelijkenderwijs ontspannen. Doorslaggevend is vooral de planning van ruime overstaptijden, om vertragingen of treinuitval op te vangen.
Voor- en nadelen van een nachttreinreis
Nachttreinreizen zijn in principe comfortabel, maar vervangen geen hotelverblijf. De grootste uitdagingen lagen minder in het comfort, maar veeleer in de deels ontoereikende communicatie van de spoorwegmaatschappijen. Wie bereid is om zich vooraf grondig te informeren, ruime tijdsbuffers in te plannen en flexibel op verrassingen te reageren, kan ook tijdens het hoogseizoen relatief ontspannen en kostenbesparend reizen.
Toch relativeert het tijdsvoordeel van de nachttrein zich door de noodzakelijke buffertijden. Vanaf vier personen kan bovendien de autorit economisch aantrekkelijker zijn.
Auto als alternatief
De reis met de auto van Duitsland naar Slovenië biedt vooral planningszekerheid en flexibiliteit. Eenmalige routeplanning inclusief filealternatieven volstaat, moderne navigatiesystemen minimaliseren het risico op omwegen, en comfort evenals bagagecapaciteit zijn aanzienlijk groter. Vignetten voor Oostenrijk en vignetten voor Slovenië kunnen gemakkelijk online geregistreerd worden.
Belangrijke aanwijzingen
Wie toch kiest voor een treinreis, moet op de volgende punten letten:
Vroegtijdige en zorgvuldige planning is onmisbaar.
Ruime overstaptijden inplannen.
Rekening houden met beperkte communicatie en mogelijke wijzigingen.
Zitplaatsreserveringen in het langeafstandsverkeer worden ten zeerste aanbevolen.
Ligwagons bieden comfort, maar zijn niet te vergelijken met hotelkamers.
Het bagagevolume is beperkt.
Prijstechnisch is de trein vooral aantrekkelijk bij zeer vroege boeking.
Wie deze aspecten in acht neemt, kan met een langeafstandsreis inclusief nachttrein een landschappelijk aantrekkelijke en klimaatvriendelijke reis beleven. Toch moeten vanwege organisatorische zwakke punten in het Europese treinverkeer bepaalde beperkingen worden geaccepteerd, waardoor deze reisvorm niet onvoorwaardelijk aanbevolen kan worden.
Het Europamaut-team wenst u een fijne reis!
Wij wensen u een aangename reis en hopen dat u met ons inkijkje in een nachttreinrit alle relevante informatie heeft gekregen. Mocht u overwegen om met de auto te reizen, dan kunt u gedetailleerde informatie over tol in Slovenië en de voertuigklassen in onze gids vinden. Graag kunt u uw digitale vignet bij ons aanschaffen. Mocht een deel van uw vragen onbeantwoord blijven, dan kunt u altijd per e-mail contact opnemen met ons supportteam.
