Ervaringsverslag: Met de nachttrein naar Slovenië: Wat moet je weten?
Slovenië is een prachtige vakantiebestemming. Gelegen tussen de bergen en doorkruist door prachtige rivieren, is een vakantie in Slovenië een onvergetelijke ervaring. Voor velen rijst echter de vraag of het zinvol kan zijn om voor een reis van Duitsland naar Slovenië af te zien van de auto of het vliegtuig en in plaats daarvan het klimaatvriendelijke alternatief trein te nemen. Vooral de optie nachttrein belooft ook een tijdsvoordeel, wanneer de mogelijkheid bestaat om een groot deel van de reis slapend door te brengen en fris op de bestemming aan te komen.
Aan de hand van een ervaringsverslag van een reis van Osnabrück naar Ljubljana/Tolmin willen we u informatie geven waar u bij de treinreis van Duitsland naar Slovenië (tijdens het hoogseizoen in de zomer) op moet letten. Afhankelijk van de route moet u in ieder geval rekening houden met een flinke hoeveelheid voorbereidingstijd, ruime overstaptijden en een voorpret op verrassingen.
Hoe treinverbindingen opzoeken
Reizigers uit Duitsland waarderen misschien één aspect van de Deutsche Bahn: de verbindingenzoeker, waarmee men niet alleen een gewenst eindstation kan opgeven, maar zelfs afzonderlijke straten, ook van kleinere dorpen: Doorgaans worden in het verbindingsoverzicht ook bussen en regionale treinen alsook looproutes weergegeven. Deze functie zal men helaas missen wanneer grensoverschrijdend wordt gezocht.
Tips voor het onderzoek
Bij de poging om verbindingen via de startplaats en de bestemming te verkrijgen, is het absoluut noodzakelijk om als bestemming een plaats met station te kiezen, anders kan er geen verbinding worden weergegeven. Voordat u mogelijke treinroutes plant, kunt u het beste meerdere opties voor uw eindstation onderzoeken en eventueel ook mogelijkheden voor de lokale verdere reis, wat afhankelijk van uw eigen taalkennis behoorlijk omslachtig kan blijken.
Voor internationale reizen biedt de Bahn een internationale website aan, waarop een reis bij de Bahn geboekt kan worden. Het voordeel: bij het missen van een aansluitende trein bestaat eventueel de mogelijkheid om andere vervoermiddelen of ook hotels te gebruiken. Bij de routekeuze moet er toch op gelet worden ruime overstaptijden in te plannen: wie wil er immers een nachttrein nemen om vervolgens door vertraging een hotel te moeten nemen? In ons geval bleek het ook niet mogelijk om via de internationale website van de Bahn een boeking inclusief Nightjet uit te voeren, waardoor uiteindelijk alle ritten bij de afzonderlijke aanbieders geboekt werden.
Reisoptie met de nachttrein: Nightjet van ÖBB
Voor de reis naar Slovenië per nachttrein bood de Nightjet van ÖBB zich aan, die meerdere nachttreinen exploiteert die onder andere door Duitsland tot in Italië en Kroatië rijden, en dus in aanmerking komen voor een bestemming in Slovenië. Op basis van niet al te uitgebreid onderzoek viel de keuze op de nachttrein van Stuttgart naar Zagreb, preciezer gezegd München naar Ljubljana, omdat er ook direct een shuttlebusoptie naar bestemming Tolmin beschikbaar was. Een dieper onderzoek had ook opties opgeleverd voor een nachttrein naar Oostenrijk (bijv. Amsterdam - Innsbruck) met een dagreis door Oostenrijk en Slovenië. In dat geval hadden we meer van de prachtige landschappen van Oostenrijk en Slovenië gezien, maar hadden we ons ook veel grondiger moeten verdiepen in de Oostenrijkse en Sloveense trein- en busnetwerken. Voor de optimale route kan het echter zinvol zijn om meer tijd te steken in het onderzoeken van mogelijke (alternatieve) verbindingen.
Daarnaast moesten natuurlijk ook nog de trein van Osnabrück naar München alsook de shuttlebus van Ljubljana naar Tolmin geboekt worden.
De boeking
Reserveringsopties in de nachttrein
Bij de keuze voor de nachttrein moest de volgende beslissing genomen worden: zitplaats, ligplaats of slaapwagen.
De slaapwagen biedt met maximaal 3 slaapplaatsen, eigen wasbak (of zelfs eigen badkamer, indien geboekt) en uitgebreid ontbijt het maximale comfort tegen de duurste prijs (in ons geval per rit en persoon ruim 200 € voor de reis van München naar Ljubljana).
De ligwagen biedt 4-6 plaatsen in een klein compartiment. Op het moment van boeken waren alleen nog ligwagenplaatsen in 4-persoonscoupés beschikbaar tegen een prijs van 100 € per persoon en traject. Bij de ligwagen ging het om een 6-persoonscoupé, waarvan de bovenste plaatsen leeg bleven en zo ruimte lieten voor bagage. Wie grotere rugzakken of koffers meeneemt, moet er rekening mee houden dat bij 6 volgeboekte plaatsen nauwelijks ruimte overblijft voor de eigen bagage.
Verreweg de goedkoopste categorie was de zitplaats, die al verkrijgbaar was voor onder de 35 € per persoon en traject, maar die nauwelijks comfort biedt. Wie maximaal wil besparen en daarbij aanzienlijk comfortverlies op de koop toe neemt, kan ook voor de zitwagen kiezen.
Bouwwerkzaamheden als kleine tegenvaller
Bij het boeken was er echter de 1e tegenvaller: Voor de terugreis werd aangegeven dat de nachttreinen wegens bouwwerkzaamheden aan de grens via Spielfeld omgeleid zouden worden (aan de andere kant van Oostenrijk) en dat de te verwachten vertraging natuurlijk invloed zou hebben op de keuze van de aansluitende trein. Helaas was er op de website geen enkele informatie over een mogelijke vertraging beschikbaar. Een vriendelijke medewerkster van ÖBB gaf telefonisch ervaringswaarden door van 60-90 minuten, in zeldzame gevallen ook meer dan 120 minuten, maar niet meer dan 180 minuten.
Verliep de boeking zonder problemen?
Na rijp beraad over zinvolle buffertijden (vanwege de mogelijkheid om een festival te bezoeken, werd bij de heenreis een zeer ruime buffer van 5 uur ingecalculeerd), werd voor de terugreis vanwege de te verwachten vertraging 4 uur ingepland. De boeking van Osnabrück naar München via Hannover bleek probleemloos en werd ook direct in de Bahn-app weergegeven. De kosten voor een voordeelticket (treinbinding, annulering uitgesloten) inclusief zitplaatsreservering kwamen uit op 60 € per persoon en traject.
Met de boeking van de shuttlebus van Ljubljana naar Tolmin voor 27 € per persoon en traject was de reis dan nog geen half jaar voor vertrek volledig geboekt en met onder de 200 € per traject en persoon ook goedkoper dan een vlucht (vanwege het ontbreken van een directe vlucht minstens 300 €) en volgens de brandstofcalculator tot 2 personen ook goedkoper dan een autorit, zeker wanneer vignetten worden meegerekend. Qua prijs kan treinreizen daarmee onder bepaalde voorwaarden (vroegtijdig boeken, geen mogelijkheid tot annulering) zelfs concurreren met de auto, en wie comfortverlies op de koop toe neemt, kan ook aanzienlijk minder uitgeven.
Verrassingen
De reis was geboekt, de overstaptijden ruim gepland – zelfs bij grotere vertragingen zou er geen stress moeten ontstaan. Wat zou er dus nog kunnen gebeuren, behalve een volledige uitval van de nachttrein?
Onverwachte problemen
De trein viel weliswaar niet volledig uit, maar drie maanden voor vertrek ontvingen we een e-mail met de informatie dat de geboekte ligwagen wegens onderhoudswerkzaamheden door een zitwagen zou worden vervangen. Aangeboden werden een gratis annulering of een vergoeding ter hoogte van 50 % na vertrek. Omdat de prijs voor de zitwagen zelfs rekening houdend met de vergoeding nog steeds voordeliger was dan de oorspronkelijke prijs van de ligwagen, besloten we (niet in de laatste plaats uit gemak) voor de reis en de latere aanvraag van de vergoeding.
Is ÖBB betrouwbaarder dan DB?
Op dit moment bleek dat ook ÖBB niet per se beter georganiseerd was dan haar vaak bekritiseerde tegenhanger, de Deutsche Bahn. Voor de terugreis moest al rekening gehouden worden met vertragingen, en ook hier zou de ligwagen door een zitwagen vervangen worden. Afgezien van een e-mail over de omleiding via Spielfeld bleef de communicatie over het algemeen vrij schaars.
Ervaring met de Deutsche Bahn
Ook de Deutsche Bahn blonk niet continu uit in organisatie. De reis was gepland voor begin augustus (dus tijdens het hoogseizoen), inclusief overstap in Hannover. Tot onze verrassing was de IC vrijwel op tijd, zodat de aansluiting haalbaar leek. Echter vertraagden eerdere uitvallen en vertragingen het instappen aanzienlijk, waardoor we onze gereserveerde plaatsen pas na ongeveer 20 minuten konden innemen. Bovendien gaf de Bahn-app aan dat de geboekte trein vanaf Hannover zou uitvallen, terwijl tegelijkertijd dezelfde ICE als alternatief werd weergegeven.
In Hannover waren de informatie tegenstrijdig. Op het informatiebord werd afgeraden in te stappen, hoewel het bij de geboekte trein om twee gekoppelde ICE's ging. Volgens een externe informatiebron golden onze reserveringen voor het daadwerkelijk rijdende treindeel. Bij de informatiebalie werd uiteindelijk bevestigd dat we ondanks tegenstrijdige aanwijzingen moesten instappen (mits er zitplaatsen gereserveerd waren). Het perron was door eerdere uitvallen navenant overvol.
Na een behoorlijk avontuurlijke instap konden we gelukkig snel onze gereserveerde plaatsen innemen. Eenmaal gezeten is reizen in de ICE inderdaad aangenaam. Zelfs de airconditioning werkte betrouwbaar. Ondanks een vertraging van iets meer dan een uur in München had onze tijdsbuffer genoeg speling om de bagage in een kluisje bij het Ostbahnhof op te bergen en het festival bijna twee uur te bezoeken. Ook hier hadden we geluk: terwijl er bij het Hauptbahnhof nauwelijks nog grotere kluisjes beschikbaar waren, vonden we bij het Ostbahnhof nog vrije plaatsen.
Dankzij de frequente S-Bahn-dienstregeling lagen we nog steeds goed op schema. Het vinden van het juiste spoor voor de nachttrein bleek echter opnieuw ingewikkeld. Op het informatiebord stond de geboekte nachttrein naar Zagreb via Ljubljana niet vermeld – in plaats daarvan verscheen een treinnummer met bestemming Venetië. Een medewerker van de spoorwegen verduidelijkte uiteindelijk: de treindelen naar Venetië zouden in Oostenrijk aangekoppeld worden, terwijl de aanwezige wagons richting Kroatië verder zouden rijden. De trein zou dus 's nachts gesplitst worden.
Ervaring met de nachttrein (ÖBB)
Toen de nachttrein binnenreed, volgde een positieve verrassing: de geboekte wagon was daadwerkelijk een ligwagen. Hoewel de ruimte beperkt is, zorgden twee vrije bovenste bedden voor wat extra opbergruimte voor bagage. Rustige slaap moet men echter niet verwachten. Vooral op stations kan het geluidsniveau storend zijn, en zonder airconditioning werd het in het compartiment snel warm. Toch was de rit duidelijk comfortabeler dan een zitplaats. De volgende ochtend bereikten we Ljubljana vrij op tijd en redelijk uitgerust.
Twee uur later bracht de shuttlebus richting Tolmin ons over landschappelijk indrukwekkende, maar deels kronkelige berg- en landwegen. Wie met de auto door Slovenië reist en daarbij gebruikmaakt van snelwegen of autowegen, heeft voor voertuigen tot 3,5 ton een digitaal vignet nodig; berg- en landwegen zoals de route naar Tolmin zijn vignetvrij. Na bijna exact 24 uur totale reistijd kwamen we (dankzij ruime buffertijden) ontspannen aan in Tolmin.
Terugreis
Op de terugreis bleven de verrassingen beperkt. De shuttlebus bracht ons vanaf 11 uur terug naar Ljubljana, waar een dagtrip gepland was. Bij onze aankomst waren echter alle kluisjes bezet en hadden particuliere aanbieders ongebruikelijke openingstijden. Na een bezoek aan een café bij het station kwamen er gelukkig weer kluisjes vrij, zodat niets het stadsbezoek bij zomerse 30 graden in de weg stond.
De nachttrein zou rond 22:15 uur vertrekken. Deze keer werd het juiste treinnummer weergegeven, en het instappen in de opnieuw geboekte ligwagen verliep met slechts een korte vertraging probleemloos. Volgens de conducteur zou de omleiding via Spielfeld pas vanaf het volgende weekend beginnen, zodat ondanks het latere vertrek geen grotere vertraging te verwachten was.
In München kwamen we uiteindelijk met ongeveer 40 minuten vertraging aan en hadden voldoende tijd voor een ontbijt, voordat het verder ging met de ICE naar Hannover. De bezetting was op de terugreis duidelijk lager, waardoor we probleemloos onze gereserveerde plaatsen konden innemen en vrijwel op tijd op de respectievelijke eindstations aankwamen.
Al met al verliep de reis van Duitsland naar Slovenië ondanks enkele onzekerheden relatief ontspannen. Doorslaggevend is vooral het plannen van ruime overstaptijden om vertragingen of treinuitval op te vangen.
Voor- en nadelen van een nachttreinreis
Nachttreinreizen zijn in principe comfortabel, maar vervangen geen hotelverblijf. De grootste uitdagingen lagen minder in het comfort, maar veeleer in de deels onvoldoende communicatie van de spoorwegmaatschappijen. Wie bereid is zich vooraf grondig te informeren, ruime tijdsbuffers in te plannen en flexibel op verrassingen te reageren, kan ook tijdens het hoogseizoen relatief ontspannen en voordelig reizen.
Het tijdsvoordeel van de nachttrein wordt echter gerelativeerd door de noodzakelijke buffertijden. Vanaf vier personen kan bovendien de autorit economisch aantrekkelijker zijn.
Auto als alternatief
De reis met de auto van Duitsland naar Slovenië biedt vooral planningszekerheid en flexibiliteit. Een eenmalige routeplanning inclusief filealternatieven volstaat, moderne navigatiesystemen minimaliseren het risico op omwegen, en comfort alsook bagageruimte zijn aanzienlijk groter. Vignetten voor Oostenrijk alsook vignetten voor Slovenië kunnen gemakkelijk online geregistreerd worden.
Belangrijke tips
Wie toch voor een treinreis kiest, moet op de volgende punten letten:
Vroegtijdige en zorgvuldige planning is onontbeerlijk.
Ruime overstaptijden inplannen.
Rekening houden met beperkte communicatie en mogelijke wijzigingen.
Zitplaatsreserveringen in het langeafstandsverkeer zijn ten zeerste aan te bevelen.
Ligwagens bieden comfort, maar zijn niet te vergelijken met hotelkamers.
De bagageruimte is beperkt.
Qua prijs is de trein vooral aantrekkelijk bij zeer vroegtijdig boeken.
Wie met deze aspecten rekening houdt, kan met een langeafstandstreinreis inclusief nachttrein een landschappelijk aantrekkelijke en klimaatvriendelijke reis beleven. Toch moeten vanwege organisatorische zwakheden in het Europese treinverkeer bepaalde beperkingen op de koop toe genomen worden, waardoor deze reisvorm niet onvoorwaardelijk aanbevolen kan worden.
Het Europamaut-team wenst u een fijne reis!
Wij wensen u een aangename reis en hopen dat u met onze inkijk in een nachttreinreis alle relevante informatie heeft ontvangen. Mocht u overwegen om met de auto te reizen, dan kunt u gedetailleerde informatie over de tol in Slovenië en de voertuigklassen in onze gids vinden. Graag kunt u uw digitale vignet bij ons aanschaffen. Mocht een deel van uw vragen onbeantwoord blijven, dan kunt u altijd per e-mail contact opnemen met ons supportteam.
