Ervaringsverslag: Met de nachttrein naar Slovenië: Wat moet je weten?
Slovenië is een prachtige vakantiebestemming. Gelegen tussen de bergen en doorsneden door prachtige rivieren, is een vakantie in Slovenië een onvergetelijke ervaring. Voor velen rijst echter de vraag of het zinvol kan zijn om voor een reis van Duitsland naar Slovenië af te zien van de auto of het vliegtuig en in plaats daarvan het klimaatvriendelijke alternatief trein te nemen. Vooral de optie nachttrein belooft ook een tijdsvoordeel, wanneer de mogelijkheid bestaat om een groot deel van de reis slapend door te brengen en fris op de bestemming aan te komen.
Aan de hand van een ervaringsverslag van een reis van Osnabrück naar Ljubljana/Tolmin willen we u informatie geven waar u bij de treinreis van Duitsland naar Slovenië (tijdens het hoogseizoen in de zomer) op moet letten. Afhankelijk van de route moet u in ieder geval een goede hoeveelheid voorbereidingstijd, ruime overstaptijden en een voorpret op verrassingen inplannen.
Hoe treinverbindingen te onderzoeken
Reizigers uit Duitsland waarderen misschien een aspect van de Deutsche Bahn: de verbindingszoekfunctie, waarmee je niet alleen een gewenst eindstation kunt opgeven, maar zelfs individuele straten, ook van kleinere dorpen: In de regel worden in het verbindingsoverzicht ook bussen en regionale treinen evenals looproutes weergegeven. Deze functie zul je helaas missen wanneer er grensoverschrijdend wordt gezocht.
Tips voor het onderzoek
Bij de poging om verbindingen via de vertrekplaats en bestemming te verkrijgen, is het absoluut noodzakelijk om als bestemming een plaats met station te kiezen, anders kan er geen verbinding worden weergegeven. Voordat u mogelijke treinroutes plant, kunt u het beste meerdere opties voor uw eindstation onderzoeken en eventueel ook mogelijkheden voor de lokale verdere reis, wat afhankelijk van de eigen taalkennis best omslachtig kan blijken te zijn.
Voor internationale reizen biedt de Bahn een internationale website aan, waarop een reis bij de Bahn geboekt kan worden. Het voordeel: bij het missen van een aansluitende trein bestaat eventueel de mogelijkheid om andere vervoermiddelen of ook hotels te gebruiken. Bij de routekeuze moet er toch op gelet worden om ruime overstaptijden in te plannen: wie wil er tenslotte een nachttrein nemen om vervolgens vanwege vertraging een hotel te moeten nemen? In ons geval bleek het ook niet mogelijk te zijn om via de internationale website van de Bahn een boeking inclusief Nightjet uit te voeren, waarom uiteindelijk alle ritten bij de afzonderlijke aanbieders werden geboekt.
Reisoptie met de nachttrein: Nightjet van de ÖBB
Voor de reis naar Slovenië per nachttrein bood de Nightjet van de ÖBB zich aan, die meerdere nachttreinen exploiteert, die onder andere door Duitsland tot naar Italië en Kroatië rijden, dus voor een bestemming in Slovenië in aanmerking komen. Vanwege niet al te uitgebreid onderzoekswerk viel de beslissing op de nachttrein van Stuttgart naar Zagreb, preciezer München naar Ljubljana, aangezien er ook direct een shuttlebus-optie naar de bestemming Tolmin beschikbaar was. Een dieper onderzoek zou ook opties voor een nachttrein naar Oostenrijk (bijv. Amsterdam - Innsbruck) met een dagreis door Oostenrijk en Slovenië hebben opgeleverd. In dat geval zouden we meer van de mooie landschappen van Oostenrijk en Slovenië hebben gezien, maar zouden we ons ook veel dieper hebben moeten verdiepen in de Oostenrijkse en Sloveense trein- en busnetten. Voor de optimale route kan het echter zinvol zijn om meer tijd te steken in het onderzoek naar mogelijke (alternatieve) verbindingen.
Bovendien moesten natuurlijk ook nog de trein van Duitsland naar München evenals de shuttlebus van Tolmin naar Slovenië geboekt worden.
De boeking
Reserveringsopties in de nachttrein
Bij de keuze van de nachttrein moest de volgende beslissing genomen worden: zitplaats, ligplaats of slaapwagon.
De slaapwagon biedt met maximaal 3 slaapplaatsen, eigen wastafel (of zelfs eigen badkamer, indien geboekt), uitgebreid ontbijt het maximale comfort tegen de duurste prijs (in ons geval per rit en persoon meer dan 200 € voor de reis van München naar Ljubljana).
De ligwagon biedt 4-6 plaatsen in een klein compartiment. Op het moment van boeken waren er alleen nog ligwagonplaatsen in 4-persoonswagons beschikbaar tegen een prijs van 100 € per persoon en traject. Bij de ligwagon ging het om een 6-persoonswagon, waarvan de bovenste plaatsen vrij bleven en zo ruimte lieten voor bagage. Wie grotere rugzakken of koffers bij zich draagt, moet bedenken dat bij 6 volgeboekte plaatsen nauwelijks ruimte overblijft voor de eigen bagage.
De verreweg goedkoopste categorie was de zitplaats, die al voor onder de 35 € per persoon en traject verkrijgbaar was, maar nauwelijks comfort biedt. Wie maximaal wil besparen en daarbij aanzienlijke comfortinboetes voor lief neemt, kan ook de zitwagon kiezen.
Bouwwerkzaamheden als klein ongemak
Bij de boeking was er echter de 1e tegenvaller: Voor de terugreis werd aangegeven dat de nachttreinen vanwege bouwwerkzaamheden aan de grens via Spielfeld omgeleid zouden worden (aan de andere kant van Oostenrijk) en dat de te verwachten vertraging natuurlijk invloed zou hebben op de keuze van de aansluitende trein. Helaas was er geen enkele informatie over een mogelijke vertraging op de website beschikbaar. Een vriendelijke medewerkster van de ÖBB gaf telefonisch ervaringswaarden van 60-90 minuten aan, in zeldzame gevallen ook meer dan 120 minuten, maar niet meer dan 180 minuten.
Verliep de boeking probleemloos?
Na rijp beraad van zinvolle buffertijden (vanwege de mogelijkheid om een festival te bezoeken, werd bij de heenreis een zeer grote buffer van 5 uur ingecalculeerd), werd voor de terugreis vanwege de te verwachten vertraging 4 uur ingepland. De boeking van Osnabrück naar München via Hannover bleek probleemloos te zijn en werd ook direct in de Bahn-app weergegeven. De kosten voor een Sparpreis-ticket (treinbinding, annulering uitgesloten) inclusief zitplaatsreservering kwamen uit op 60 € per persoon en traject.
Met de boeking van de shuttlebus van Ljubljana naar Tolmin voor 27 € per persoon en traject was de reis dan krap een half jaar voor vertrek volledig geboekt en met onder 200 € per traject en persoon ook goedkoper dan een vlucht (vanwege de ontbrekende directe vlucht minstens 300 €) en volgens de brandstofplanner tot 2 personen ook goedkoper dan een autorit, vooral wanneer vignetten meegerekend worden. Qua prijs kan het treinreizen in dat opzicht dus zelfs met de auto onder bepaalde voorwaarden (vroegtijdige boeking, geen mogelijkheid tot annulering) concurreren en wie comfortinboetes voor lief neemt, kan ook aanzienlijk minder uitgeven.
Verrassingen
De reis was geboekt, de overstaptijden ruim gepland – zelfs bij grotere vertragingen zou er geen stress moeten ontstaan. Wat zou er dus nog kunnen gebeuren, behalve een complete uitval van de nachttrein?
Onverwachte problemen
De trein viel weliswaar niet volledig uit, maar drie maanden voor vertrek bereikte ons een e-mail met de informatie dat de geboekte ligwagon vanwege onderhoudswerkzaamheden door een zitwagon vervangen zou worden. Aangeboden werden een gratis annulering of een vergoeding ter hoogte van 50% na vertrek. Aangezien de prijs voor de zitwagon zelfs rekening houdend met de vergoeding nog steeds goedkoper was dan de oorspronkelijke ligwagonprijs, besloten wij (niet in de laatste plaats uit gemakzucht) voor de reis en de latere aanvraag van de vergoeding.
Is de ÖBB betrouwbaarder dan de DB?
Op dat moment bleek dat ook de ÖBB niet per se beter georganiseerd was dan haar vaak bekritiseerde tegenhanger, de Deutsche Bahn. Voor de terugreis moest er al met vertragingen rekening gehouden worden, en ook hier zou de ligwagon door een zitwagon vervangen worden. Afgezien van een e-mail over de omleiding via Spielfeld bleef de communicatie over het geheel genomen eerder schaars.
Ervaring met de Deutsche Bahn
Ook de Deutsche Bahn blonk niet doorlopend uit in organisatie. De reis was gepland voor begin augustus (dus tijdens het hoogseizoen), inclusief overstap in Hannover. Tot onze verrassing was de IC bijna op tijd, zodat de aansluiting haalbaar leek. Echter vertraagden eerdere uitvallen en vertragingen het instappen aanzienlijk, zodat we onze gereserveerde plaatsen pas na ongeveer 20 minuten konden innemen. Bovendien gaf de Bahn-app aan dat de geboekte trein vanaf Hannover zou uitvallen, tegelijkertijd werd echter dezelfde ICE als alternatief weergegeven.
In Hannover was de informatie tegenstrijdig. Op het informatiebord werd afgeraden in te stappen, hoewel het bij de geboekte trein om twee gekoppelde ICE's ging. Volgens een externe informatiebron golden onze reserveringen voor het treindeel dat daadwerkelijk zou rijden. Bij de infobalie werd uiteindelijk bevestigd dat we ondanks tegenstrijdige berichten moesten instappen (voor zover er zitplaatsen gereserveerd waren). Het perron was door eerdere uitvallen dienovereenkomstig overvol.
Na een behoorlijk avontuurlijk instappen konden we onze gereserveerde plaatsen gelukkig snel innemen. Eenmaal gezeten, is reizen in de ICE inderdaad aangenaam. Zelfs de airconditioning functioneerde betrouwbaar. Ondanks een vertraging van iets meer dan een uur in München was onze tijdsbuffer voldoende om de bagage in de kluis bij het Ostbahnhof onder te brengen en het festival bijna twee uur te bezoeken. Ook hier hadden we geluk: terwijl er bij het Hauptbahnhof nauwelijks nog grotere kluizen beschikbaar waren, vonden we bij het Ostbahnhof nog vrije plaatsen.
Dankzij frequente S-Bahn-verbindingen lagen we nog steeds goed op schema. Het vinden van het juiste perron voor de nachttrein bleek echter opnieuw ingewikkeld. Op het informatiebord stond de geboekte nachttrein naar Zagreb via Ljubljana niet vermeld – in plaats daarvan verscheen een treinnummer met bestemming Venetië. Een medewerker van de spoorwegen verduidelijkte uiteindelijk: de treindelen naar Venetië zouden in Oostenrijk aangekoppeld worden, terwijl de aanwezige wagons richting Kroatië verder zouden rijden. De trein zou dus 's nachts gesplitst worden.
Ervaring met de nachttrein (ÖBB)
Toen de nachttrein binnenreed, volgde een positieve verrassing: de geboekte wagon was inderdaad een ligwagon. De ruimte is weliswaar beperkt, maar door twee vrije bovenste bedden ontstond wat extra opbergruimte voor de bagage. Rustige slaap moet men echter niet verwachten. Vooral in stations kan het geluidsniveau storend zijn, en zonder airconditioning werd het in de coupé snel warm. Toch was de rit duidelijk comfortabeler dan een zitplaats. De volgende ochtend bereikten we Ljubljana relatief op tijd en enigszins uitgerust.
Twee uur later bracht de shuttlebus richting Tolmin ons over landschappelijk indrukwekkende, maar deels bochtige berg- en landwegen. Wie met de auto door Slovenië reist, moet daarom een digitaal vignet overwegen. Na bijna precies 24 uur totale reistijd kwamen we (dankzij ruime buffertijden) ontspannen in Tolmin aan.
Terugreis
Op de terugreis bleven de verrassingen beperkt. De shuttlebus bracht ons vanaf 11 uur terug naar Ljubljana, waar een dagtrip gepland was. Bij onze aankomst waren echter alle kluizen bezet, en particuliere aanbieders hadden ongebruikelijke openingstijden. Na een café-bezoek bij het station kwamen er gelukkig weer kluizen vrij, zodat het stadsbezoek bij zomerse 30 graden niets in de weg stond.
De nachttrein zou rond 22:15 uur vertrekken. Deze keer werd het juiste treinnummer weergegeven, en het instappen in de opnieuw geboekte ligwagon verliep met slechts een korte vertraging soepel. Volgens de conducteur zou de omleiding via Spielfeld pas vanaf het volgende weekend beginnen, zodat er ondanks het latere vertrek geen grotere vertraging te verwachten was.
In München kwamen we uiteindelijk met ongeveer 40 minuten vertraging aan en hadden voldoende tijd voor een ontbijt, voordat het met de ICE naar Hannover verderging. De bezetting was op de terugreis aanzienlijk lager, zodat we probleemloos onze gereserveerde plaatsen konden innemen en bijna op tijd op de respectievelijke eindstations aankwamen.
Al met al verliep de reis van Duitsland naar Slovenië ondanks enkele onzekerheden vergelijkenderwijs ontspannen. Doorslaggevend is vooral het plannen van ruime overstaptijden om vertragingen of treinuitval op te vangen.
Voor- en nadelen van een nachttreinreis
Nachttreinreizen zijn in principe comfortabel, vervangen echter geen hotelverblijf. De grootste uitdagingen lagen minder in het comfort, maar veeleer in de deels ontoereikende communicatie van de spoorwegmaatschappijen. Wie bereid is om zich vooraf grondig te informeren, ruime tijdsbuffers in te plannen en flexibel op verrassingen te reageren, kan ook tijdens het hoogseizoen vergelijkenderwijs ontspannen en kostenbesparend reizen.
Het tijdsvoordeel van de nachttrein wordt echter gerelativeerd door noodzakelijke buffertijden. Vanaf vier personen kan bovendien de autorit economisch aantrekkelijker zijn.
Auto als alternatief
De reis met de auto van Duitsland naar Slovenië biedt vooral planningszekerheid en flexibiliteit. Een eenmalige routeplanning inclusief filealternatieven volstaat, moderne navigatiesystemen minimaliseren het risico op omwegen, en comfort evenals bagagecapaciteit zijn aanzienlijk hoger. Vignetten voor Oostenrijk evenals vignetten voor Slovenië kunnen gemakkelijk online geregistreerd worden.
Belangrijke opmerkingen
Wie zich toch voor een treinreis beslist, moet op de volgende punten letten:
Vroegtijdige en zorgvuldige planning is onmisbaar.
Ruime overstaptijden inplannen.
Rekening houden met beperkte communicatie en mogelijke wijzigingen.
Zitplaatsreserveringen op lange afstand worden dringend aanbevolen.
Ligwagons bieden comfort, maar zijn niet vergelijkbaar met hotelkamers.
Het bagagevolume is beperkt.
Qua prijs is de trein vooral aantrekkelijk bij zeer vroege boeking.
Wie deze aspecten in overweging neemt, kan met een langeafstandstreinreis inclusief nachttrein een landschappelijk aantrekkelijke en klimaatvriendelijke reis beleven. Toch moeten vanwege organisatorische zwakheden in het Europese treinverkeer bepaalde beperkingen voor lief genomen worden, waardoor deze reisvorm niet onvoorwaardelijk aanbevolen kan worden.
Het Europamaut-team wenst u een fijne reis!
Wij wensen u een aangename reis en hopen dat u met onze inkijk in een nachttreinreis alle relevante informatie hebt ontvangen. Mocht u overwegen om met de auto te reizen, dan kunt u gedetailleerde informatie over tol in Slovenië en de voertuigklassen in onze gids vinden. Graag kunt u uw digitale vignet bij ons aanschaffen. Mocht een deel van uw vragen onbeantwoord blijven, dan kunt u altijd per e-mail contact opnemen met ons supportteam.
