Slovenië is een prachtige vakantiebestemming. Gelegen tussen de bergen en doorkruist door prachtige rivieren, is een vakantie in Slovenië een onvergetelijke ervaring. Voor velen rijst echter de vraag of het zinvol kan zijn om voor een reis van Duitsland naar Slovenië af te zien van de auto of het vliegtuig en in plaats daarvan het klimaatvriendelijke alternatief trein te nemen. Vooral de optie nachttrein belooft ook een tijdsvoordeel, wanneer de mogelijkheid bestaat om een groot deel van de reis slapend door te brengen en fris op de bestemming aan te komen.
Aan de hand van een ervaringsverslag van een reis van Osnabrück naar Ljubljana/Tolmin willen we u informatie geven waar u bij de treinreis van Duitsland naar Slovenië (tijdens het hoogseizoen in de zomer) op moet letten. Afhankelijk van de route moet u in ieder geval een flinke hoeveelheid voorbereidingstijd, ruime overstaptijden en een zekere voorpret op verrassingen inplannen.
Reizigers uit Duitsland waarderen misschien wel een aspect van de Deutsche Bahn: de verbindingszoeker, waarmee je niet alleen een gewenst eindstation kunt opgeven, maar zelfs afzonderlijke straten, ook van kleinere dorpen. Meestal worden in het verbindingsoverzicht ook bussen en regionale treinen evenals looproutes weergegeven. Deze functie zul je helaas missen wanneer grensoverschrijdend wordt gezocht.
Bij de poging om verbindingen te krijgen via vertrekplaats en bestemming, is het absoluut noodzakelijk om als bestemming een plaats met een station te kiezen, anders kan er geen verbinding worden weergegeven. Voordat u mogelijke treinroutes plant, kunt u het beste meerdere opties voor uw eindstation opzoeken en eventueel ook mogelijkheden voor de lokale doorreis, wat afhankelijk van uw eigen taalvaardigheid best omslachtig kan blijken.
Voor internationale reizen biedt de Bahn een internationale website aan, waarop een reis bij de Bahn geboekt kan worden. Het voordeel: bij het missen van een aansluitende trein bestaat eventueel de mogelijkheid om andere vervoermiddelen of ook hotels te gebruiken. Bij de routekeuze moet u er toch op letten ruime overstaptijden in te plannen: wie wil er tenslotte met de nachttrein reizen om vervolgens vanwege vertraging een hotel te moeten nemen? In ons geval bleek het ook niet mogelijk om via de internationale website van de Bahn een boeking inclusief Nightjet te maken, waardoor uiteindelijk alle ritten bij de afzonderlijke aanbieders werden geboekt.
Voor de reis naar Slovenië met de nachttrein bood de Nightjet van de ÖBB zich aan, die meerdere nachttreinen exploiteert die onder andere door Duitsland tot in Italië en Kroatië rijden, en dus in aanmerking komen voor een bestemming in Slovenië. Vanwege niet al te uitgebreid onderzoek viel de keuze op de nachttrein van Stuttgart naar Zagreb, preciezer gezegd München naar Ljubljana, aangezien er ook direct een shuttlebusoptie naar de bestemming Tolmin beschikbaar was. Een dieper onderzoek zou ook opties hebben opgeleverd voor een nachttrein naar Oostenrijk (bijv. Amsterdam - Innsbruck) met een dagreis door Oostenrijk en Slovenië. In dat geval hadden we meer van de prachtige landschappen van Oostenrijk en Slovenië gezien, maar hadden we ons ook veel dieper moeten verdiepen in de Oostenrijkse en Sloveense trein- en busnetwerken. Voor de optimale route kan het echter zinvol zijn om meer tijd te steken in het onderzoek naar mogelijke (alternatieve) verbindingen.
Daarnaast moesten natuurlijk ook nog de trein van Duitsland naar München en de shuttlebus van Tolmin naar Slovenië geboekt worden.
Bij de keuze van de nachttrein moest de volgende beslissing genomen worden: zitplaats, ligplaats of slaapwagen.
De slaapwagen biedt met maximaal 3 slaapplaatsen, eigen wastafel (of zelfs eigen badkamer, indien geboekt), uitgebreid ontbijt het maximale comfort tegen de duurste prijs (in ons geval per rit en persoon meer dan 200 € voor de reis van München naar Ljubljana).
De ligwagen biedt 4-6 plaatsen in een klein compartiment. Op het moment van boeken waren er alleen nog ligwagenplaatsen in een 4-persoonscoupé beschikbaar tegen een prijs van 100 € per persoon en traject. Bij de ligwagen ging het om een 6-persoonscoupé, waarvan de bovenste plaatsen vrij bleven en zo ruimte lieten voor bagage. Wie grotere rugzakken of koffers meeneemt, moet bedenken dat er bij 6 volgeboekte plaatsen nauwelijks ruimte overblijft voor de eigen bagage.
Verreweg de goedkoopste categorie was de zitplaats, die al te krijgen was voor onder de 35 € per persoon en traject, maar nauwelijks comfort biedt. Wie maximaal wil besparen en daarbij aanzienlijke comfortverliezen accepteert, kan ook de zitwagen kiezen.
Bij het boeken was er echter de 1e tegenslag: Voor de terugreis werd aangegeven dat de nachttreinen vanwege bouwwerkzaamheden aan de grens bij Spielfeld omgeleid zouden worden (aan de andere kant van Oostenrijk) en dat de te verwachten vertraging natuurlijk invloed zou hebben op de keuze van de aansluitende trein. Helaas was er op de website geen enkele informatie beschikbaar over een mogelijke vertraging. Een vriendelijke medewerkster van de ÖBB gaf telefonisch ervaringswaarden van 60-90 minuten aan, in zeldzame gevallen ook meer dan 120 minuten, maar niet meer dan 180 minuten.
Na rijp beraad over zinvolle buffertijden (vanwege de mogelijkheid om een festival te bezoeken, werd bij de heenreis een zeer grote buffer van 5 uur ingecalculeerd), werd voor de terugreis vanwege de te verwachten vertraging 4 uur ingepland. De boeking van Osnabrück naar München via Hannover bleek probleemloos te verlopen en werd ook direct in de Bahn-app weergegeven. De kosten voor een Sparpreis-ticket (treingebonden, annulering uitgesloten) inclusief zitplaatsreservering kwamen uit op 60 € per persoon en traject.
Met de boeking van de shuttlebus van Ljubljana naar Tolmin voor 27 € per persoon en traject was de reis dan, iets minder dan een half jaar voor vertrek, volledig geboekt en met minder dan 200 € per traject en persoon ook goedkoper dan een vlucht (vanwege het ontbreken van een directe vlucht minstens 300 €) en volgens de brandstofplanner tot 2 personen ook goedkoper dan een autorit, zeker wanneer vignetten worden meegerekend. Qua prijs kan het treinreizen dus onder bepaalde voorwaarden (vroegtijdige boeking, geen mogelijkheid tot annulering) daadwerkelijk concurreren met de auto, en wie comfortverlies accepteert, kan ook aanzienlijk minder uitgeven.
De reis was geboekt, de overstaptijden ruim gepland – zelfs bij grotere vertragingen zou er geen stress moeten ontstaan. Wat zou er dus nog kunnen gebeuren, behalve een volledige uitval van de nachttrein?
Weliswaar viel de trein niet volledig uit, maar drie maanden voor vertrek bereikte ons een e-mail met de informatie dat de geboekte ligwagen vanwege onderhoudswerkzaamheden door een zitwagen zou worden vervangen. Aangeboden werden een gratis annulering of een vergoeding van 50% na vertrek. Aangezien de prijs voor de zitwagen zelfs rekening houdend met de vergoeding nog steeds goedkoper was dan de oorspronkelijke ligwagenprijs, kozen we (niet in de laatste plaats uit gemak) voor de reis en het later indienen van de vergoedingsaanvraag.
Op dit punt bleek dat ook de ÖBB niet per se beter georganiseerd was dan haar vaak bekritiseerde tegenhanger, de Deutsche Bahn. Voor de terugreis moest al rekening worden gehouden met vertragingen, en ook hier zou de ligwagen door een zitwagen worden vervangen. Afgezien van een e-mail over de omleiding via Spielfeld bleef de communicatie over het geheel genomen eerder spaarzaam.
Ook de Deutsche Bahn blonk niet doorlopend uit in organisatie. De reis was gepland voor begin augustus (dus tijdens het hoogseizoen), inclusief overstap in Hannover. Tot onze verrassing was de IC bijna op tijd, zodat de aansluiting haalbaar leek. Echter zorgden eerdere uitvallen en vertragingen ervoor dat het instappen aanzienlijk vertraagd werd, waardoor we onze gereserveerde plaatsen pas na ongeveer 20 minuten konden innemen. Bovendien gaf de Bahn-app aan dat de geboekte trein vanaf Hannover zou uitvallen, terwijl tegelijkertijd dezelfde ICE als alternatief werd weergegeven.
In Hannover was de informatie tegenstrijdig. Op het informatiebord werd afgeraden om in te stappen, hoewel het bij de geboekte trein om twee gekoppelde ICE's ging. Volgens een externe informatiebron golden onze reserveringen voor het treindeel dat daadwerkelijk zou rijden. Bij de informatiebalie werd uiteindelijk bevestigd dat we ondanks de tegenstrijdige aanduidingen moesten instappen (mits er zitplaatsen gereserveerd waren). Het perron was door eerdere uitvallen dienovereenkomstig overvol.
Na een behoorlijk avontuurlijke instap konden we onze gereserveerde plaatsen gelukkig snel innemen. Als je eenmaal zit, is reizen in de ICE inderdaad aangenaam. Zelfs de airconditioning werkte betrouwbaar. Ondanks een vertraging van iets meer dan een uur in München was onze tijdsbuffer voldoende om de bagage in de kluis bij het Ostbahnhof onder te brengen en het festival bijna twee uur te bezoeken. Ook hier hadden we geluk: terwijl er bij het Hauptbahnhof nauwelijks nog grotere kluisjes beschikbaar waren, vonden we bij het Ostbahnhof nog vrije plaatsen.
Dankzij de hoge frequentie van de S-Bahn lagen we nog steeds goed op schema. Het vinden van het juiste spoor voor de nachttrein bleek echter opnieuw ingewikkeld. Op het informatiebord stond de geboekte nachttrein naar Zagreb via Ljubljana niet vermeld – in plaats daarvan verscheen een treinnummer met bestemming Venetië. Een medewerker van de spoorwegen verduidelijkte uiteindelijk: de treindelen naar Venetië zouden in Oostenrijk aangekoppeld worden, terwijl de aanwezige wagons richting Kroatië zouden doorrijden. De trein zou dus 's nachts gesplitst worden.
Toen de nachttrein binnenreed, volgde een positieve verrassing: de geboekte wagon was daadwerkelijk een ligwagen. Weliswaar is de ruimte beperkt, maar door twee vrije bovenste bedden ontstond er wat extra opbergruimte voor de bagage. Rustige slaap moet men echter niet verwachten. Vooral in stations kan het lawaai storend zijn, en zonder airconditioning werd het al snel warm in de coupé. Toch was de rit duidelijk comfortabeler dan een zitplaats. De volgende ochtend bereikten we Ljubljana vrij op tijd en enigszins uitgerust.
Twee uur later bracht de shuttlebus richting Tolmin ons over landschappelijk indrukwekkende, maar soms bochtige berg- en landwegen. Wie met de auto door Slovenië reist, moet daarom een digitale vignet overwegen. Na bijna precies 24 uur totale reistijd kwamen we (dankzij ruime buffertijden) ontspannen aan in Tolmin.
Op de terugreis bleven de verrassingen beperkt. De shuttlebus bracht ons vanaf 11 uur terug naar Ljubljana, waar een dagtrip gepland was. Bij aankomst bleken echter alle kluisjes bezet, en particuliere aanbieders hadden ongebruikelijke openingstijden. Na een café-bezoek bij het station kwamen er gelukkig weer kluisjes vrij, zodat niets een stadsbezoek bij zomerse 30 graden in de weg stond.
De nachttrein zou rond 22:15 uur vertrekken. Deze keer werd het juiste treinnummer weergegeven, en het instappen in de opnieuw geboekte ligwagen verliep met slechts een korte vertraging vlekkeloos. Volgens de conducteur zou de omleiding via Spielfeld pas vanaf het volgende weekend beginnen, zodat er ondanks het latere vertrek geen grotere vertraging te verwachten was.
In München kwamen we uiteindelijk met ongeveer 40 minuten vertraging aan en hadden voldoende tijd voor een ontbijt, voordat we met de ICE verder gingen naar Hannover. De bezetting was op de terugreis aanzienlijk lager, zodat we probleemloos onze gereserveerde plaatsen konden innemen en vrijwel op tijd op de respectievelijke eindstations aankwamen.
Al met al verliep de reis van Duitsland naar Slovenië ondanks enkele onzekerheden vergelijkenderwijs ontspannen. Doorslaggevend is vooral het plannen van ruime overstaptijden om vertragingen of treinuitval op te vangen.
Nachttreinreizen zijn in principe comfortabel, maar vervangen geen hotelverblijf. De grootste uitdagingen lagen minder bij het comfort, maar veeleer bij de deels ontoereikende communicatie van de spoorwegmaatschappijen. Wie bereid is zich vooraf grondig te informeren, ruime tijdbuffers in te plannen en flexibel op verrassingen te reageren, kan ook tijdens het hoogseizoen relatief ontspannen en voordelig reizen.
Het tijdsvoordeel van de nachttrein wordt echter gerelativeerd door de noodzakelijke buffertijden. Vanaf vier personen kan bovendien de autorit economisch aantrekkelijker zijn.
De reis met de auto van Duitsland naar Slovenië biedt vooral planningszekerheid en flexibiliteit. Een eenmalige routeplanning inclusief filealternatieven volstaat, moderne navigatiesystemen minimaliseren het risico op omwegen, en comfort en bagageruimte zijn aanzienlijk groter. Vignetten voor Oostenrijk en vignetten voor Slovenië kunnen eenvoudig online geregistreerd worden.
Wie toch voor een treinreis kiest, moet op de volgende punten letten:
Vroegtijdige en zorgvuldige planning is essentieel.
Ruime overstaptijden inplannen.
Rekening houden met beperkte communicatie en mogelijke wijzigingen.
Zitplaatsreserveringen in het langeafstandsverkeer worden dringend aanbevolen.
Ligwagens bieden comfort, maar zijn niet vergelijkbaar met hotelkamers.
Het bagagevolume is beperkt.
Qua prijs is de trein vooral aantrekkelijk bij zeer vroegtijdig boeken.
Wie deze aspecten in overweging neemt, kan met een langeafstandsreis inclusief nachttrein een landschappelijk aantrekkelijke en klimaatvriendelijke reis beleven. Toch moeten vanwege organisatorische zwaktes in het Europese spoorverkeer bepaalde beperkingen worden geaccepteerd, waardoor deze reisvorm niet onvoorwaardelijk kan worden aanbevolen.
Wij wensen u een aangename reis en hopen dat u met ons inkijkje in een nachttreinreis alle relevante informatie heeft gekregen. Mocht u overwegen om met de auto te reizen, dan vindt u gedetailleerde informatie over de tol in Slovenië en de voertuigcategorieën in onze gids. Graag kunt u uw digitale vignet bij ons aanschaffen. Mocht een deel van uw vragen onbeantwoord blijven, dan kunt u altijd per e-mail contact opnemen met ons supportteam.